Kort antwoord: een volwassene leest een gewone informatieve tekst stil met gemiddeld 238 woorden per minuut en een roman met gemiddeld 260. De meeste volwassenen zitten tussen ongeveer 175 en 300 woorden per minuut. Hardop lezen gaat met gemiddeld 183 woorden per minuut.
Leessnelheid in één tabel
De cijfers hieronder komen uit een grote overzichtsstudie: een analyse van 190 studies met samen 18.573 deelnemers (Brysbaert, 2019), en uit de onderzoeken die daarin worden besproken.
| Situatie | Woorden per minuut |
|---|---|
| Stil lezen, informatieve tekst (volwassenen) | gemiddeld 238, meestal 175 tot 300 |
| Stil lezen, roman of verhaal | gemiddeld 260, meestal 200 tot 320 |
| Hardop lezen | gemiddeld 183 |
| Nederlandstalige studenten, stil lezen (Vlaamse studie) | 244 |
| Studeren, met de bedoeling het te onthouden | vaak 150 of minder |
| Woord voor woord op een scherm (zoals in snelleesapps), langer dan 20 minuten | rond 200, met minder begrip |
Engelstalig onderzoek, tenzij anders vermeld. Voor de Vlaamse studie: Callens, Tops en Brysbaert (2012), 100 studenten, met begripsvragen na het lezen.
Waarom je vaak 300 woorden per minuut hoort
In populaire artikelen en zelfs in wetenschappelijke teksten staat vaak dat volwassenen 250 tot 300 woorden per minuut lezen. Volgens Brysbaert is dat te hoog: de hoge cijfers komen vooral uit metingen met korte stukjes tekst en een korte meettijd. Zodra mensen langere teksten lezen en daarna vragen beantwoorden, ligt het gemiddelde lager. In zijn eigen studie hielden 48 ervaren lezers bij hoe lang ze over een hele roman deden. Gemiddeld lazen ze 260 woorden per minuut, en maar 23% kwam boven de 300. Dat waren mensen met een universitaire opleiding die veel lezen, en vaak ging het om boeken die je makkelijk wegleest.
Wie 300 woorden per minuut haalt met goed begrip, leest dus al snel. Wie 600 of 1000 haalt, leest niet alles: dan ben je aan het overslaan of aan het zoeken.
Lezen in het Nederlands
Nederlandse woorden zijn gemiddeld langer dan Engelse, onder meer omdat we samenstellingen aan elkaar schrijven: leessnelheidstest is één woord, in het Engels drie. Voor dezelfde inhoud tel je in het Nederlands daardoor iets minder woorden per minuut. Brysbaert laat zien dat lezers trager gaan per woord naarmate de woorden langer zijn, en dat die correctie per taal anders uitvalt.
Het enige Nederlandstalige getal in zijn overzicht met gewone tekst en begripsvragen komt uit een Vlaamse studie bij 100 studenten: 244 woorden per minuut stil lezen en 136 hardop (de hardopleestekst was moeilijker). Een studie bij Nederlandse volwassenen met korte leeskaarten van de oogarts vond 150 tot 220 woorden per minuut, sneller bij jongere en hoger opgeleide deelnemers; die kaarten worden hardop gelezen en zijn niet bedoeld voor gewoon leestempo.
Nederlands als tweede taal
Wie in een tweede taal leest, gaat langzamer. In een Vlaamse studie lazen goed Engels sprekende Nederlandstaligen de ene helft van een roman in het Nederlands en de andere helft in het Engels. In het Engels lazen ze 17% langzamer, en hun ogen bewogen zoals die van kinderen in hun moedertaal: meer en langere fixaties, minder overgeslagen woorden. Dat is normaal. Lees je Nederlands als tweede taal, vergelijk jezelf dan met je eigen vorige meting, niet met moedertaallezers.
Wat bepaalt hoe snel je leest?
- De tekst. Makkelijke teksten lees je sneller. In een klassiek experiment lazen mensen makkelijke teksten met 262 woorden per minuut en moeilijke met 182.
- Je doel. Wie iets wil onthouden, leest langzamer en leest terug. Studenten die een tekst echt bestudeerden, deden dat in de meeste studies met 150 woorden per minuut of minder.
- Je woordenschat en leeservaring. Volgens leesonderzoekers is taalvaardigheid de kern van leessnelheid: wie woorden sneller herkent, leest sneller.
- Je aandacht. In het dagelijks leven dwalen we vaak af tijdens het lezen; in metingen buiten het lab ligt het tempo daardoor lager.
De ogen zelf zijn zelden de rem: oogbewegingen nemen volgens leesonderzoekers hooguit zo'n 10% van de leestijd in beslag. Meer daarover in werkt snellezen?
Leessnelheid bij kinderen
Kinderen lezen langzamer dan volwassenen, en hun tempo groeit met elk schooljaar. Grote Amerikaanse studies laten die groei zien van groep 3 tot het eind van de middelbare school. Voor stil lezen in het Nederlands per leeftijd bestaan geen vergelijkbare normen; op school wordt vooral hardop lezen gemeten. Voor kinderen is het belangrijkste dat lezen eerst goed en vloeiend gaat. Lees meer in snellezen voor kinderen.
Je eigen leessnelheid meten
Een gemiddelde zegt weinig over jou. Meet het liever zelf, met een tekst en vragen erbij, zodat je ziet of je de tekst ook begreep. Dat kan in een paar minuten met de gratis leessnelheid test.
Sneller lezen zonder minder te begrijpen
In de Vlot-cursus leer je per les één techniek en zie je bij elke techniek je woorden per minuut én je begrip. Zo weet je wat bij jou werkt.
Gratis beginnenVeelgestelde vragen
Hoeveel woorden per minuut leest een gemiddelde volwassene?
Stil gelezen gemiddeld 238 woorden per minuut bij een informatieve tekst en 260 bij een roman, volgens een overzicht van 190 studies. De meeste volwassenen zitten tussen ongeveer 175 en 300 woorden per minuut.
Hoeveel woorden per minuut lees je hardop?
Hardop lezen gaat langzamer: gemiddeld 183 woorden per minuut, ongeveer het tempo waarin mensen ook spreken.
Is 300 woorden per minuut snel?
Ja, voor een gewone tekst met goed begrip is dat aan de snelle kant. In een studie met ervaren lezers van romans las maar 23% sneller dan 300 woorden per minuut.
Lees je in het Nederlands langzamer dan in het Engels?
In woorden per minuut vaak wel een beetje, omdat Nederlandse woorden gemiddeld langer zijn, onder meer door samenstellingen. Dat zegt niets over hoe snel je de inhoud verwerkt. Nederlandstalige studenten lazen in een Vlaamse studie stil 244 woorden per minuut.
Bronnen
- Brysbaert, M. (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language, 109, 104047. doi:10.1016/j.jml.2019.104047. Hierin besproken: Callens, Tops en Brysbaert (2012); Brussee, van Nispen en van Rens (2017); Britton, Westbrook en Holdredge (1978); Benedetto e.a. (2015); Cop, Drieghe en Duyck (2015); Taylor (1965) en Spichtig e.a. (2016).
- Rayner, K., Schotter, E. R., Masson, M. E. J., Potter, M. C., & Treiman, R. (2016). So much to read, so little time: How do we read, and can speed reading help? Psychological Science in the Public Interest, 17(1), 4-34. doi:10.1177/1529100615623267
- Association for Psychological Science (29 februari 2016). Speed reading promises are too good to be true, scientists find. APS Observer.