Kort antwoord: de meeste tijd win je niet met je ogen, maar door te kiezen hoe grondig je een tekst leest, eerst naar de opbouw te kijken en veel te lezen. Twee of drie keer zo snel met hetzelfde begrip is volgens leesonderzoekers voor bijna niemand haalbaar. Meet daarom altijd ook je begrip.
1. Kies eerst waarom je leest
Een studieboek, een contract en een nieuwsbericht vragen elk een ander tempo. Leesonderzoekers schrijven het zo: als grondig begrijpen niet je doel is, kom je met snellezen of scannen sneller door een tekst, met een redelijk begrip. Studenten die een tekst echt bestudeerden, deden dat in de meeste studies met 150 woorden per minuut of minder. Bewust schakelen tussen studeren, begrijpen en overzicht levert de meeste tijdwinst op.
2. Kijk eerst naar de opbouw
Lees voor je begint de titel, de eerste zin van elke alinea en de tussenkopjes. Wie weet waar een tekst heen gaat, leest de rest soepeler en weet waar het belangrijkste staat. Tel de tijd van dat overkijken wel mee: het moet echt winst opleveren.
3. Gebruik een gids tegen terugspringen uit gewoonte
Een vinger, een pen of een meelopende balk onder de regel houdt je bij de tekst. Zo spring je minder vaak terug uit gewoonte. Terugkijken als je iets niet begreep, blijft nuttig: wie niet meer terug kan kijken, begrijpt in onderzoek minder.
4. Zoek met een vraag
Zoek je één ding in een tekst, zoals bij een examen, een formulier of een lange e-mail? Lees dan eerst de vraag, kies een sleutelwoord, zoek dat woord en lees alleen die passage goed. Dan hoef je niet de hele tekst van begin tot eind te lezen.
5. Lees veel en vergroot je woordenschat
Oogbewegingen nemen hooguit zo'n 10% van de leestijd in beslag; de meeste tijd gaat naar woorden herkennen en zinnen begrijpen. Daarom is een grotere woordenschat volgens leesonderzoekers de betrouwbaarste weg naar sneller lezen. Lees veel en gevarieerd, ook over onderwerpen die nieuw voor je zijn.
6. Wees voorzichtig met flitsende woorden
Apps die woorden één voor één op dezelfde plek tonen, voelen snel. Maar mensen die zo een hoofdstuk van een roman lazen, kwamen uit op ongeveer 200 woorden per minuut, net als op papier, en begrepen minder. Voor een korte zin kan het werken, voor een lange tekst meestal niet.
7. Zet je binnenstem niet uit, maar maak hem stiller
Bijna iedereen hoort de woorden in zijn hoofd tijdens het lezen. Dat je die stem helemaal kunt uitzetten zonder begrip te verliezen, is niet aangetoond. Wat je kunt proberen: minder nadruk op kleine woordjes. Of het jou sneller maakt zonder dat je begrip daalt, weet je pas als je het meet.
8. Meet je begrip, niet alleen je tempo
Sneller lezen zegt weinig als je minder begrijpt. Bij de meeste lezers daalt het begrip duidelijk boven ongeveer 350 tot 400 woorden per minuut. Meet daarom na het lezen ook hoeveel je begreep, met vragen zonder de tekst erbij. Woorden per minuut keer het deel dat je begreep is je echte snelheid. Dat kan gratis met de leessnelheid test.
Oefen de tips met je eigen cijfers
In Vlot oefen je de meeste van deze tips als les, op een tekst met vragen, en zie je welke techniek bij jou werkt. De startmeting en de eerste les zijn gratis; daarna kost een jaar Vlot €29,90, zonder automatische verlenging.
Gratis beginnenVeelgestelde vragen
Wat is de beste tip om sneller te lezen?
Lees veel en vergroot je woordenschat. Woorden herkennen kost de meeste leestijd, dus wie woorden sneller herkent, leest sneller zonder minder te begrijpen. Daarnaast win je de meeste tijd door per tekst te kiezen hoe grondig je leest.
Moet ik stoppen met terugkijken in de tekst?
Niet helemaal. Terugspringen uit gewoonte kun je verminderen, bijvoorbeeld met een vinger of pen als gids. Maar terugkijken als je iets niet begreep is nuttig: wie niet meer terug kan kijken, begrijpt in onderzoek minder.
Bronnen
- Rayner, K., Schotter, E. R., Masson, M. E. J., Potter, M. C., & Treiman, R. (2016). So much to read, so little time: How do we read, and can speed reading help? Psychological Science in the Public Interest, 17(1), 4-34. doi:10.1177/1529100615623267
- Association for Psychological Science (29 februari 2016). Speed reading promises are too good to be true, scientists find. APS Observer.
- Brysbaert, M. (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language, 109, 104047. doi:10.1016/j.jml.2019.104047. Hierin besproken: Benedetto e.a. (2015).
Meer uitleg en alle bronnen: werkt snellezen? en snellezen leren.